جمعى از نويسندگان
358
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
كرده و او را ازحركت و سلوك باز داشته و در توجه قلبى او به سوى معبود حقيقى تزلزل ايجاد كرده و به بيراهه مىكشاند . بنابراين كسى كه قصد سير و سلوك دارد بايد هماره اين توجه قلبى و حضور باطنى در محضر محبوب را با خود داشته باشد و از آموزههاى دينى اين گونه استنباط مىشود كه سالك كوى دوست بايد هميشه در ياد حقتعالى به سر برده و لحظهاى از ياد او غفلت نكند و اين امر در دعا و مناجات و ذكر باريتعالى تجلى داشته و پيوسته سالك عاشق را در گفتگوى عاشقانه با معشوق قرار داده و مجذوبان را در اين بارگاه ربوبى واله و شيداى خود مىكند به طورى كه آهسته آهسته با دعا و مناجات كه همانند كوبهى درى است كه سالك بر آن مىكوبد عنايت محبوب شامل حالش شده و باب رحمت را به او مىگشايد و تشنگى وصال را در نهاد او با درياى رحمتش سيراب مىكند . خداوند هستى اين طنين دلنواز را در كلام دلرباى خود به همه سالكان عاشق گوشزد كرده كه اذا سألك عبادى عنّى فإنّى قريب اجيب دعوة الداعِ اذادعانِ ( بقره / 186 ) كه با دعا و مناجات هماره او را در باطن خود حاضر و ناظر خواهيد يافت و اگر اين امر رها شود استكبار و گردنكشى را به دنبال خواهد داشت كه يكى از موانع اصلى سير و سلوك شمرده شده است و اين مسئله در كلام حقتعالى به روشنى بر دلهايى كه درد شوق ، آنها را فرا گرفته نمايان است كه ادعُونى أستجبْ لكم ، إنّ الذين يستكبرون عن عبادتى سيدخلون جهنم داخرين . ( غافر / 60 ) . در سيره و كلام پيشوايان دين صلوات الله عليم اجمعين سفارش فراوانى به دعا و مناجات شده است و از اين تاكيدهاى زياد روشن مىشود كه تضرع و راز و نياز در درگاه بىنياز وسيلهاى است كه سالك را به سرمنزل مقصود مىرساند و او را همنشين كوى يار كرده و انس دائمى با او پيدا خواهد كرد براى اينكه دعا برترين عبادت بوده و انسان سالك با برترين و محبوبترين وسيله به باارزشترين مقصد نايل مىشود : عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِعَزَّ وَ جَلَّ فِى الْأَرْضِ الدُّعَاءُ . . . وَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع رَجُلًا دَعَّاءً . ( الكافى ، ج 2 ، ص : 467 ح 8 ) . عارف بزرگ حضرت آيت الله قاضى رحمه الله با آگاهى به اين مسئلهى مهم ، هم خود به اين سيره و سلوك عملى پايبند بود و هم به شاگردان خود تاكيد داشتند كه اين رويه و روش را فراموش نكنند و ايشان در تمام حالات و رفتارهاى خود به همين شيوه مشغول بودند . علامه طباطبايى درباره اهميت سحرخيزى و نماز شب ميگويد : چون به نجف اشرف براى